รายงานดัชนีวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมของประเทศไทย ปีงบประมาณ 2569 (ฉบับจำลอง)
เอกสารฉบับนี้เป็น mock up สำหรับสาธิตรูปแบบรายงานประจำปีในมุมมองเชิงวิเคราะห์ โดยออกแบบให้สามารถกด Save as PDF จาก browser ได้โดยตรง และยังคงโครงรายงานในลักษณะ annual report เพื่อใช้ในการ review แนวทางนำเสนอข้อมูล
แนะนำการ export: ใช้ Chrome/Edge → Print → Save as PDF → Paper size = A4 → Margins = Default หรือ Minimum → Scale 85–95% หากต้องการให้รายงานกระชับขึ้น
ปีงบประมาณ 2569 ในข้อมูลจำลองชุดนี้สะท้อนว่าระบบวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมของประเทศไทยยังคงอยู่ในทิศทางขยายตัว แต่เป็นการขยายตัวในลักษณะค่อยเป็นค่อยไปมากกว่าการเร่งตัวอย่างชัดเจน ประเทศไทยมีค่าใช้จ่ายด้านการวิจัยและพัฒนา (GERD) อยู่ที่ 176,840 ล้านบาท หรือคิดเป็น 0.95% ของ GDP
ในด้านโครงสร้างของการลงทุน ภาคธุรกิจเอกชนยังเป็นแรงขับหลักของระบบอย่างชัดเจน โดยมีค่าใช้จ่ายด้านการวิจัยและพัฒนาของภาคธุรกิจ (BERD) อยู่ที่ 118.5 พันล้านบาท หรือประมาณ 67.0% ของ GERD ทั้งหมด
สำหรับกำลังคนวิจัย ประเทศไทยมีบุคลากรด้านการวิจัยและพัฒนาแบบ FTE จำนวน 152,600 คน-ปี และมีนักวิจัยแบบ FTE จำนวน 116,400 คน-ปี ซึ่งสะท้อนว่าประเทศมีฐานกำลังคนด้านวิจัยอยู่พอสมควรในเชิงปริมาณ
- GERD ปี 2569 อยู่ที่ 176.8 พันล้านบาท
- BERD คิดเป็นราว 67% ของ GERD ทั้งหมด
- ความหนาแน่นของนักวิจัยยังต่ำ
- ควรเพิ่ม R&D intensity ให้เติบโตเร็วขึ้น
- จำเป็นต้องเพิ่มฐานนักวิจัยระดับสูง
รูปที่ 1 แนวโน้ม GERD และ GERD/GDP ของประเทศไทย ปี 2558–2569
Latest year highlighted for statistical emphasis
กราฟนี้แสดงให้เห็นว่า ค่าใช้จ่ายด้านการวิจัยและพัฒนา (GERD) ของประเทศไทยมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในช่วงปี 2558–2563 ก่อนจะเริ่มชะลอลงและค่อยๆ ฟื้นตัวในปี 2569 ตามข้อมูลจำลอง โดยความเข้มข้นของการลงทุน (GERD/GDP) อยู่ที่ 0.95% ซึ่งยังเป็นประเด็นที่ต้องเร่งผลักดันเพื่อยกระดับขีดความสามารถการแข่งขันของประเทศ
รูปที่ 2 ค่าใช้จ่าย R&D จำแนกตามภาคผู้ดำเนินการ ปี 2569
Sector of performance
ภาคธุรกิจเอกชนเป็นผู้ดำเนินการวิจัยหลักของประเทศอย่างชัดเจน ด้วยมูลค่า 118,520 ล้านบาท โครงสร้างดังกล่าวสะท้อนว่ากิจกรรมวิจัยยังถูกผลักดันจากภาคธุรกิจเป็นหลัก
รูปที่ 3 แหล่งทุนค่าใช้จ่ายด้านการวิจัยและพัฒนา ปี 2569
Source of funds
ภาคเอกชนเป็นผู้สนับสนุนทุนรายใหญ่ที่สุดของระบบวิจัยไทย ประมาณ 121,100 ล้านบาท ชี้ชัดว่าระบบ R&D ขึ้นอยู่กับความเชื่อมั่นของภาคธุรกิจ
รูปที่ 4 ค่าใช้จ่าย R&D จำแนกตามประเภทการวิจัย ปี 2569
Basic / Applied / Experimental
การพัฒนาเชิงทดลองมีมูลค่าสูงสุดที่ 108,950 ล้านบาท สะท้อนน้ำหนักกิจกรรมที่ต่อยอดสู่ผลิตภัณฑ์ระยะใกล้
รูปที่ 5 ค่าใช้จ่าย R&D จำแนกตามสาขา FORD ปี 2569
6 Major fields of R&D
วิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยีเป็นสาขาที่ได้รับการลงทุนสูงสุดที่ 74,600 ล้านบาท สอดคล้องกับเศรษฐกิจภาคการผลิต
รูปที่ 6 ค่าใช้จ่ายวิจัยและพัฒนาในภาคเอกชน (BERD) จำแนกตามกลุ่มอุตสาหกรรมหลัก ปี 2567–2569
Manufacturing / Services / Wholesale & Retail
ภาคการผลิตยังเป็นแหล่งใช้จ่าย R&D ที่ใหญ่ที่สุดของภาคเอกชน โดยเพิ่มจาก 54,819 ล้านบาทในปี 2567 เป็น 57,120 ล้านบาทในปี 2569 ขณะที่ภาคบริการเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องเป็นสัญญาณสำคัญของการขยายตัวสู่บริการที่ใช้เทคโนโลยีเข้มข้น